Sợi Polyester

Lịch Sử Sợi Polyester

      Sợi polyester được phát hiện bởi Tiến sĩ W.H. Carothers, một người Mỹ, vào năm 1930, ông cũng chính là người đã phát hiện ra sợi nylon. Sau đó, các nhà khoa học Anh tiếp tục nghiên cứu cho đến khi tạo ra sợi polyester đầu tiên, được đặt tên là Terylene, vào năm 1941. Đến năm 1946, công ty DuPont đã mua bản quyền sản xuất loại sợi này tại Hoa Kỳ dưới tên gọi Dacron (Dacron). Sợi polyester sau đó nhanh chóng trở nên phổ biến rộng rãi, hơn cả các loại sợi tổng hợp khác.

    Polyester là loại sợi được sản xuất từ phản ứng trùng hợp (Polymerization) giữa rượu hai chức (Dihydric alcohol) và axit hai chức (Dicarboxylic acid), ví dụ như phản ứng sử dụng Ethylene glycol và axit Terephthalic

    Khi các hóa chất này được kết hợp trong quá trình sản xuất khoảng 80-100 (đơn vị lặp lại của polymer), polyester thu được có thể được chế biến thành sợi. Polyester thu được từ quá trình sản xuất ban đầu ở dạng một dải dài, sau đó được cắt thành từng đoạn nhỏ. Khi cần chế biến thành sợi, nó phải được nung chảy và ép qua đầu kéo sợi (Spinnerette). Sợi được ép ra sẽ cứng lại khi tiếp xúc với không khí, sau đó được kéo giãn để sợi trở nên dai và chắc.

Đặc Tính Của Sợi Polyester

Đặc Tính Vật Lý Của Sợi

1. Hình Dạng

    Dưới kính hiển vi, hình dạng theo chiều dọc có bề mặt nhẵn, đều suốt chiều dài sợi. Thường thấy các chấm nhỏ trong sợi, do có bổ sung sắc tố để giảm độ bóng của sợi. Mặt cắt ngang có hình tròn, nhưng một số loại như Dacron T-62 có mặt cắt hình tam giác bo tròn, Vycron có hình bầu dục, còn Trevira có hình răng cưa xung quanh.

2. Độ Bền Kéo

    Độ bền kéo dao động từ 2,5-9,5 gram trên denier. Khi ướt, độ bền kéo sẽ giảm xuống.

3. Độ Đàn Hồi

    Có độ đàn hồi tốt, không dễ nhăn và giữ form dáng tốt.

4. Khả Năng Hút Ẩm

    Hút ẩm ở mức thấp, khoảng 0,4-0,6% trong điều kiện tiêu chuẩn, và khó nhuộm màu. Nếu cần tạo thêm khoảng trống trong vải (khả năng thấm hút - wickability), vải phải được sản xuất với sợi dệt lỏng hơn và kiểu dệt thoáng hơn để không khí có thể lưu thông dễ dàng hơn, giúp mặc thoải mái hơn.

5. Khả Năng Chịu Nhiệt

    Polyester nóng chảy ở nhiệt độ 230-290°C. Nhiệt độ không làm phai màu sợi. Sợi đã qua xử lý định hình nhiệt (heat setting) sẽ không bị giãn, co hay nhăn. Nếu ủi ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ định hình, sợi sẽ không bị hư hại. Khi đốt cháy, sợi tạo ra khói đen và chảy mềm, để lại tro màu xám đen dưới dạng viên tròn cứng không vỡ vụn.

Đặc Tính Hóa Học Của Sợi

    Sợi polyester không có khả năng chống chịu kiềm mạnh và axit mạnh, những chất này sẽ làm giảm độ bền của sợi. Nếu hóa chất đậm đặc và nhiệt độ tăng lên, sợi có thể bị đứt gãy. Chất hữu cơ có thể hòa tan sợi này là meta-cresol phenol. Sợi polyester là sợi ưa dầu (Oleophilic fiber), nghĩa là hấp thụ dầu tốt.

Đặc Tính Sinh Học Của Sợi

    Chất tẩy trắng, xà phòng và chất tẩy rửa không làm hư hại sợi. Sợi có khả năng chống chịu ánh nắng mặt trời, và ngay cả khi được cất giữ trong thời gian dài, bướm đêm, côn trùng và nấm mốc cũng không gây hại được.

Sợi Polyester Và Ứng Dụng Thực Tiễn

    Vải sản xuất từ sợi polyester là loại phổ biến nhất trong tất cả các nhóm sợi tổng hợp. Polyester có nhiều tên thương mại tùy theo quốc gia và nhà sản xuất, chẳng hạn như Dacron, Avlin, Encron, Kodel, Trevira và Vycron. Polyester sản xuất tại Hoa Kỳ được gọi là Terylene, sản xuất tại Anh được gọi là Tetoron, còn polyester sản xuất tại Nhật Bản được gọi là Toray.

    Một đặc tính tốt của sợi polyester là không dễ nhăn, mặc thoải mái và dễ bảo quản — đây là loại sợi thuộc dạng Wash and Wear (giặt là mặc ngay). Ngoài việc được sản xuất thành vải từ sợi polyester nguyên chất, sợi polyester còn thường được pha trộn với các loại sợi khác như rayon, lụa, cotton, lanh và len, thường chiếm không dưới 60% trong hỗn hợp, ví dụ như 65% polyester và 35% cotton.

    Việc pha trộn sợi polyester với các loại sợi khác được thực hiện để vải thu được từ hỗn hợp có đặc tính được cải thiện về mặt thẩm mỹ, độ bền và tính phù hợp cho việc sử dụng thực tế. Các nhà sản xuất vải từ sợi polyester, cũng như vải sản xuất từ sợi pha có chứa polyester, có thể sản xuất từ vải mỏng nhẹ đến vải dày dùng để may áo sơ mi, chân váy, quần và vest, cùng nhiều sản phẩm khác.

    Việc làm sạch có thể thực hiện bằng cách giặt ướt hoặc giặt khô. Có thể sử dụng với chất tẩy rửa, xà phòng và bất kỳ loại chất tẩy trắng nào. Nếu giặt bằng nước, không nên vắt để làm khô; thay vào đó, hãy giũ nước ra và phơi trong bóng râm hoặc dưới ánh nắng nhẹ. Không cần phải ủi. Nếu bị dính dầu mỡ, nên xử lý vết bẩn trước bằng dầu gội trước khi giặt bình thường, việc này sẽ giúp vết bẩn dễ được loại bỏ hơn.

Đặc Tính Chung Của Nhóm Sợi Polyester

Tóm lại, các đặc tính tốt và không tốt như sau:

1. Độ đàn hồi tốt, không dễ nhăn
2. Khó nhuộm màu, khả năng hút ẩm thấp
3. Giữ form dáng và kích thước tốt, ngay cả ở trạng thái lỏng
4. Có thể vừa giặt ướt vừa giặt khô
5. Dễ giặt, khô nhanh
6. Nhạy cảm với nhiệt
7. Không cần ủi
8. Khả năng chống mài mòn tốt
9. Khó giặt sạch vết dầu mỡ
10. Bền và chắc chắn
11. Vải dệt từ sợi staple giữ form dáng tốt